در این مطالعه ارزش غیربازاری جنگل حرا در استان هرمزگان با استفاده از ارزش گذاری مشروطو با بکار گیری مدل لوجیت برآورد گردید. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل 230 عدد پرسشنامه بین افراد منطقه مورد مطالعه در سال 1386 جمع آوری شد. متوسط تمایل به پرداخت هر فرد معادل (WTP) 430000 ریال و کل ارزش غیربازاری سالانه، برای هر هکتار جنگل حرا 2615819 ریال بدست آمد. با اینکه ایران کشوری در حال توسعه با سطح درآمد پایین می باشد نتایج نشان می دهد مردم راضی به پرداخت مبلغی جهت ادامه بقا و حفاظت از جنگل های مذکور هستند. به طوری که %92 پاسخگویان برای حفاظت جنگل در این بررسی حاضر به پرداخت مبلغی بودند. نتایج نشان داد، مردم منطقه از جنگل حرا و اهمیت آن آگاه هستند و یک تمایل به پرداخت قابل توجهی جهت حمایت برای بهبود و توسعه جنگل حرا دارند. لذا این مهم برای تصمیم گیرندگان و مسوولین توجیهی را فراهم می آورد تا از کیفیت و کمیت جنگل حرا حمایت کنند.

هدف از این مطالعه برآورد ارزش بازاری جنگل حرا در استان هرمزگان برای دو گروه استفاده کننده از این جنگل شامل صیاد و دام دار است. برای محاسبه ارزش بازاری، از سه روش ارزش نهایی (تابع تولید)، بازده خالص (تابع سود) و هزینه اجتناب برای دو گروه صیادان و دام داران منطقه استفاده شد. ارزش بازاری به دست آمده هر هکتار جنگل حرا برای صیاد با استفاده از روش ارزش نهایی (تابع شفرد) معادل 7347700 ریال در سال بود. ارزش بازاری برای دام دار به کمک تابع تولید، برای هر هکتار جنگل حرا معادل 325000 ریال در سال به دست آمد. کل ارزش بازاری با استفاده از روش ارزش نهایی برای هر هکتار جنگل حرا 12387820 ریال در سال برآورد شد. با مقایسه این دو ارزش نتیجه گیری می شود، که ارزش بازاری محاسباتی برای صیاد بیش تر از دام دار است. هم چنین مجموع ارزش بازاری هر هکتار جنگل حرا (برای صید میگو و دام پروری) از طریق بازده خالص و هزینه اجتناب به ترتیب سالانه 4083915 ریال و 5064730 ریال محاسبه شد. محاسبه ارزش های بالا می تواند توجیه مناسبی بر حفاظت بیش تر از جنگل حرا و جلوگیری از تخریب بیش تر، از طرف دولت و استفاده کنندگان باشد. گفتنی است که ارزش محاسبه شده نشان دهنده ارزش بازاری تمام خدمات جنگل های مورد مطالعه نیست. توجه نکردن به دیگر ارزش ها به دلیل محدود بودن دامنه این مطالعه و مشکلات محاسبه ارزش های دیگر است.

جنگل های حرا از منابع مهم و میراث با ارزش طبیعی هستند که نقش ارزنده ای در حفظ اکوسیستم ساحلی داشته و مکانی ایده آلی برای حمایت از اجزای شبکه های غذایی در دریا محسوب می شوند. با این حال به دلیل رشد سریع جمعیت، برنامه ریزی ضعیف و توسعه اقتصادی ناهماهنگ این جنگل ها در معرض تخریب هستند. این مطالعه با هدف بررسی روند کاهش پوشش گیاهی جنگل های حرا و شناسایی عوامل تخریب کننده این نواحی در منطقه حفاظت شده حرا صورت گرفته است. بدین منظور تصاویر ماهواره ای لندست 8 سنجنده OLI مربوط به سال 2015 و تصاویر سنجنده ETM+ در سال 2001 برای این جنگلها دریافت گردید و چهار روش پایش تغییر بر روی این تصاویر اعمال شد. روش های پایش تغییر مورداستفاده در این مطالعه شامل روش های مقایسه پیکسل به پیکسل به صورت تفاضل، نسبت گیری و رگرسیون و مقایسه پس از طبقه بندی بوده اند. بر همین اساس مناطق دارای تغییرات کاهشی، افزایشی و بدون تغییر مورد بازدید میدانی قرار گرفت و جهت ارزیابی دقت روش های پایش تغییر، پس از برداشت واقعیات زمینی که از طریق بازدید میدانی و تصاویر ماهواره ای به دست آمد، دقت کل و ضرایب کاپا تعیین شد و مشخص گردید روش مقایسه پس از طبقه بندی با دقت کلی 93% و کاپای بیش از 9/0 بیشترین دقت را در آشکارسازی تغییرات دارد. پس از آن روش تفاضل با آستانه دو برابر انحراف معیار با کاپا 76/0 و دقت کلی 82% بالاترین دقت را نشان داد. همچنین بررسی های میدانی نشان داد قاچاق سوخت و ریزش ترکیبهای نفتی بخصوص گازوئیل به درون آب و چرای مستقیم شتر از حرا مهمترین عوامل تخریب این جنگلها به شمار می روند. در پایان پس از بررسی میزان تخریب این مناطق به منظور احیاء و بازسازی اولویت بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان می دهد در صورتیکه از فن سنجش از دور به صورت علمی بهره برداری شود، می توان به راحتی در شناسایی عوامل تهدید جنگلهای حرا و اولویت بندی پروژه های احیائی از آن استفاده نمود.

نفت خام و مشتقات آن به عنوان یکی از مهم ترین منابع سوخت در سطح جهانی شناخته شده که تقاضای فزاینده آن منجر به آلودگی شدید خاک شده که کیفیت محیط زیست و سلامت انسان را تحت تأثیر قرار می دهد. اکوسیستم جنگل های حرا دارای تنوع زیستی گسترده ای است که در برابر آلودگی آسیب پذیر بوده آلودگی های نفتی یکی از آلاینده‏هایی است که سلامت خاک سواحل به خطر انداخته است.  با توجه به عوامل آلوده کننده در سواحل این مطالعه به بررسی تأثیرات آلاینده های هیدروکربنی نفت سفید و گازوئیل بر ویژگی های فیزیکی خاک سواحل جنگل های حرا پرداخته است. به منظور بررسی تأثیر آلاینده های نفتی بر خاک، از لایه سطحی (0-10 سانتی متر) رسوبات ساحلی جنگل حرا نمونه برداری شد. و پس از هوا خشک شدن به صورت طرح کاملاً تصادفی با نفت سفید، گازوئیل در سه غلظت (0، 4 و 8 درصد وزنی و حجمی) به صورت جداگانه و در سه تکرار آلوده شدند. نتایج تجزیه واریانس داده‏ها نشان داده که آلاینده های نفتی بر پارامترهای فیزیکی خاک مورد مطالعه  تأثیر معنی داری  در سطح 1 درصد داشته اند. در این پژوهش، مشاهده شد که در حضور نفت سفید، پارامترهای MWDwet، درصد پراکنش سیلت و رس، BD و ارتفاع کدورت سنجی محلول روند کاهشی و پارامترهای MWDdry، AS و PAD روند افزایشی نسبت به شاهد داشته اند. همچنین، در سطوح مختلف گازوئیل، ویژگی های MWDwet و AS روند افزایشی و پارامترهای درصد پراکنش رس و سیلت، BD، ارتفاع کدورت سنجی و PAD روند کاهشی نسبت به تیمار شاهد داشته اند. کمترین PAD مربوط به تیمار گازوئیل 4 درصد و بیشترین آن مربوط به نفت سفید 4 درصد بود. نفت سفید تخریب بیشتری نسبت به گازوئیل بر رسوبات جنگل حرا داشته است. این یافته ها به درک بهتر اثرات آلودگی نفتی بر خاک های ساحلی کمک کرده و پیشنهاداتی برای راهبردهای مدیریتی مناسب برای کاهش این اثرات ارائه می دهند.

زمینه و هدف: جنگل های مانگرو نقش مهمی در ذخیره کربن دارند، اما میزان ذخیره کربن آنها در میان اکوسیستم­ های مختلف و همچنین گونه­ های مختلف متفاوت است. متاسفانه این اکوسیستم­ ها در معرض خطر نابودی هستند و تا به حال مطالعه­ ای در رابطه با میزان ذخیره کربن جنگل های مانگرو در کشور صورت نگرفته است. بنابراین هدف این مطالعه برآورد ذخیره کربن موجود در خاک این جنگل های و مقایسه آن با دیگر جنگل های مانگرو در دنیا و همچنین دیگر جنگل های کشور می­ باشد. مواد و روش­ ها: برای این منظور تعداد 30 نمونه خاک به صورت تصادفی از دو عمق 20-0 و 50-20 سانتی­ متری در تابستان 1394 برداشت شد و میزان ذخیره کربن هر عمق مشخص شد. همچنین همبستگی بین خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک و ذخیره کربن خاک در این تحقیق بررسی شد. یافته­ ها: میزان متوسط ذخیره کربن خاک در عمق 20-0 و 50-25 سانتی­ متری به ترتیب 6/13 و 2/26 تن در هکتار به­ دست آمد. این بدان معنی است که ارزش کربن ذخیره شده در خاک جنگل های حرا 8756 دلار در هکتار می­ باشد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که ذخیره کربن خاک با درصد ازت و هدایت الکتریکی خاک همبستگی معنی­ داری دارد. اما دیگر پارامترهای مورد بررسی همبستگی معنی­ داری را با میزان ذخیره کربن خاک نشان ندادند. بحث و نتیجه­ گیری: جنگل های حرا پتانسیل بسیار بالایی برای ذخیره کربن در خاک دارند که می­ تواند تحت تاثیر مقدار ازت و همچنین هدایت الکتریکی خاک باشد. وجود اذت بیشتر در عمق­ های پایینتر خاک باعث افزایش میزان ذخیره کربن خاک در عمق نسبت به سطح خاک شده است.

اکوسیستم­ های مانگرو طی سال­های اخیر، علاوه بر تخریب انسانی به وسیله اثرات تغییر اقلیم جهانی نیز تهدید شده ­اند. یکی از مهم ­ترین اثرات ناشی از تغییر اقلیم بر جنگل­ های مانگرو، افزایش جهانی تراز سطح آب دریا و بالتبع آن آب گرفتگی بخشی از ناحیه ساحلی است. بالا آمدن سطح آب دریا موجب عقب ­نشینی جنگل­های مانگرو در بسیاری از مناطق می­ شود. با این وجود در برخی مناطق، سکونتگاه ­های انسانی، وجود سازه­ ها و تاسیسات ساحلی عاملی محدود­کننده محسوب می­ شوند. در این مطالعه با استفاده از دو سناریوی کمترین و بیشترین میانگین بالا آمدن سطح آب دریا در دوره زمانی 2046-2065 مطابق گزارش IPCC و نتایج مطالعات داخلی، پهنه آبگرفتگی ناشی از بالا آمدن سطح دریا در محدوده دو منطقه حفاظت شده حرا در شهرستان بندرخمیر و حرای تیاب در شهرستان میناب تعیین شد. نتایج نشان داد در صورت بالا آمدن سطح آب دریا، پهنه آبگرفتگی در محدوده منطقه حفاظت شده حرا در کمترین و بیشترین مقدار به ترتیب 1000 و 2000 هکتار و در منطقه حفاظت شده تیاب و میناب حدود 3500 و 7000 هکتار خواهد بود. نتایج بررسی پوشش و کاربری اراضی نیز نشان داد بیشتر اراضی پسکرانه مربوط به پوشش مرتعی فقیر و زمین ­های خالی است و با توجه به پیش­ بینی ­های منطقه­ ای و جهانی در بالا آمدن سطح دریا، در حال حاضر مانعی برای مهاجرت مانگروها به سمت خشکی وجود ندارد. با این وجود تغییرات کاربری اراضی در سال ­های آینده و طرح­ های آتی در منطقه باید مورد بررسی قرار گیرد تا تصمیمات مدیریتی مناسب ­تری در جهت حفظ این اکوسیستم ­های ارزشمند گرفته شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.